QUẢN LÝ CÂN NẶNG Y TẾ ĐỂ ĐẠT HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ LÂU DÀI

Cùng với sự phát triển của đại dịch béo phì đang đe dọa toàn cầu, tỷ lệ hơn 200 biến chứng có thể xảy ra của béo phì đang tăng lên1,2. Quản lý cân nặng y tế có khả năng ngăn ngừa các biến chứng liên quan đến béo phì nhưng duy trì việc giảm cân thực sự là một thách thức3. Tuy nhiên có những phương pháp tiếp cận dựa trên bằng chứng làm tăng khả năng giảm cân bền vững lâu dài.

Những điều mong đợi:

                                       Quản lý cân nặng y tế là gì? →

                                       Tầm quan trọng của các cuộc hẹn tái khám trong →

                                       quản lý cân nặng y tế. →

                                       Ba bước để có một cuộc hẹn tái khám hiệu quả→

                                       Đánh giá tiến độ duy trì cân nặng →

                                       Thay đổi cách tiếp cận điều trị →

                                       Tạo một cuộc hẹn mới →

                                       Nguồn quản lý cân nặng hữu ích →

Quản lý cân nặng y tế là gì? 

Quản lý cân nặng y tế là quá trình giảm cân được hỗ trợ giám sát về mặt y tế từ các chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Nó bao gồm các phương pháp thay đổi lối sống, điều trị bằng thuốc và phẫu thuật. Quản lý cân nặng y tế gồm các lời khuyên về dinh dưỡng, hoạt động thể lực, liệu pháp về hành vi nhận thức, kê đơn các thuốc giảm cân hoặc chỉ định phẫu thuật giảm béo.

Hiện nay dù có khá nhiều chiến lược giảm cân nhưng khoảng 80% người thừa cân không thành công trong việc duy trì giảm cân lâu dài5. Các chế độ ăn hạn chế calo là phương pháp phổ biến được sử dụng để giảm cân, tuy nhiên thường không duy trì được hiệu quả giảm cân bền vững6. Các thử nghiệm đã cho thấy về lâu dài có đến 1/3 – 2/3 số người thực hiện các chế độ ăn kiêng nói trên bị tăng cân trở lại thậm chí cao hơn so với mức ban đầu6.

Duy trì việc giảm cân là rất khó liên quan đến một loạt cơ chế sinh học, bao gồm yếu tố di truyền, thay đổi hormone, cơ chế sinh nhiệt thích ứng (giảm tốc độ chuyển hóa khi nghỉ ngơi) và các yếu tố thần kinh7. Những yếu tố này làm mất hiệu quả quá trình giảm cân và thúc đẩy việc tăng cân trở lại ở cả những người sử dụng chế độ ăn kiêng tiên tiến nhất7. Thêm vào đó, các yếu tố như hỗ trợ xã hội và yếu tố tâm lý đều có thể ảnh hưởng đến duy trì hiệu quả giảm cân5,8.

Quản lý cân nặng y tế nhằm mục đích thúc đẩy:

  •  Giảm cân
  •  Duy trì hiệu quả giảm cân
  • Phòng ngừa tăng cân trở lại4

Một cách tiếp cận toàn diện cần được thực hiên trong đó nhấn mạnh việc giảm cân thực tế để làm giảm các nguy cơ với sức khỏe.

Lộ trình chăm sóc lâm sàng điển hỉnh bắt đầu bằng việc xác định mức độ thừa cân và béo phì thông qua các chỉ số chiều cao, cân nặng, BMI và vòng eo4. Sau đó đặt ra mục tiêu giảm cân cá thể hóa, thực tế và bền vững: 5-15% trọng lượng cơ thể hoặc 0,5/1kg một tuần4.

Tầm quan trọng của các cuộc hẹn tái khám trong quản lý cân nặng y tế. 

Các bằng chứng cho thấy việc tái khám thường xuyên để thảo luận về việc duy trì cân nặng có thể có tác dụng tích cực đáng kể trong quản lý cân nặng9. Điều này đúng với cả người lớn và trẻ em. Thêm vào đó, một phân tích gộp đã chứng minh các buổi thăm khám hỗ trợ diễn ra thường xuyên là yếu tố dự báo độc lập việc giảm cân nhiều hơn10. Một nghiên cứu về sở thích của bệnh nhân cho thấy 78% bệnh nhân cảm thấy việc thăm khám thường xuyên là nhân tố hữu ích trong quản lý giảm cân11. Béo phì được coi là bệnh lý mạn tính do đó khuyến cáo sự hỗ trợ lâu dài từ các chuyên gia chăm sóc sức khỏe trong quản lý bệnh11.

Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe được lựa chọn duy nhất để thảo luận về vấn đề thừa cân với người bệnh và có thể kết hợp các cuộc thảo luận giảm cân vào thực hành hàng ngày. Trên thực tế, một nghiên cứu trên 5000 bệnh nhân thừa cân và béo phì cho thấy rằng nếu các bác sỹ của họ thảo luận trực tiếp với họ rằng họ đang thừa cân thì những người đó có khả năng giảm thêm 5% cân nặng nữa.

Chìa khóa để duy trì hiệu quả giảm cân lâu dài là thay đổi hành vi bền vững. Các can thiệp ngắn hạn không thể mang lại kết quả tích cực bền vững nếu không có sự hỗ trợ liên tục. Tương tác thường xuyên với các nhân viên chăm sóc sức khỏe đã được chứng minh cải thiện kết cục lâu dài do đó các cuộc hẹn tái khám cung cấp sự hỗ trợ cần thiết trong việc đạt được sự thay đổi hành vi lâu dài. 

Các cuộc hẹn tái khám cung cấp sự hỗ trợ cần thiết như sau:

  • Trách nhiệm giải trình: khi bệnh nhân chuẩn bị cho sự tương tác xã hội giữa họ và các nhân viên chăm sóc sức khỏe trong các lần tái khám, cần có sự giải trình vốn có. Ý thức về trách nhiệm giải trình này làm bệnh nhân thêm động lực tuân thủ điều trị và các phác đồ lâm sàng.
  • Hoàn thành mục tiêu: các bác sỹ chăm sóc chính đã hỗ trợ thành công cho người bệnh thay đổi hành vi thường sử dụng tái khám thường xuyên để cùng nhau ăn mừng việc đạt được mục tiêu14. Các cuộc hẹn tái khám cũng cho phép bệnh nhân thực hiện các bước nhỏ, khả thi hướng tới các hành vi lành mạnh hơn, đây là công cụ hữu ích được sử dụng bởi các bác sỹ đã thành công trong việc hỗ trợ người bệnh thay đổi nhận thức14. Mỗi buổi tái khám có thể đặt ra các bước mục tiêu khác nhau để đạt được mục tiêu tổng thể.
  • Thay đổi phương pháp điều trị: tự theo dõi là một hành vi giảm cân có liên quan đến giảm cân thành công9. Các cuộc hẹn tái khám cho phép các bác sỹ khuyến khích người bệnh tự theo dõi và theo dõi tiến trình của họ bằng các dữ liệu tự theo dõi này. Có thể lường trước được tình trạng thiếu tuân thủ và thực hiện các biện pháp đối phó để thay đổi kế hoạch điều trị9. Tương tự, nếu người bệnh đáp ứng tốt, kế hoạch điều trị có thể được điều chỉnh cho phù hợp để tập trung vào việc duy trì cân nặng. 
  • Cơ hội đặt câu hỏi: béo phì và thừa cân thường bị kỳ thị nhiều và bệnh nhân có thể xấu hổ và tự trách mình15. Tuy nhiên chúng ta có thể đối phó với sự kỳ thị này bằng sự giáo dục phù hợp với nền tảng kiến thức của người bệnh và các cuộc hẹn tái khám tiếp theo tạo ra bầu không khí cởi mở để người bệnh tiếp tục tương tác và dễ dàng tiếp nhận sự hỗ trợ từ các chuyên gia chăm sóc sức khỏe15

Ba bước để có một buổi tái khám hiệu quả

1. Đánh giá tiến độ duy trì cân nặng

Tại buổi tái khám, hãy tư vấn với bệnh nhân của bạn về những điều đang tiến triển tốt và những thách thức họ cần đối mặt.

  • Đánh giá lại các chỉ số: tính lại BMI và đo vòng eo cho người bệnh.
  • Đánh giá tiến độ giảm cân: công nhận các thành quả đã đạt được và điều chỉnh lại các mục tiêu nếu cần thiết.
  • Công nhận các thành quả về lối sống: cần cho bệnh nhân của bạn hiểu rõ rằng đánh giá cân nặng không phải là mục đích duy nhất của buổi tái khám, điều quan trọng là công nhận những kết quả khác ngoài việc giảm cân. Cần tập trung vào việc đạt được các mục tiêu khác liên quan đến sức khỏe như tăng cường tập thể dục, ăn uống lành mạnh, cải thiện giấc ngủ, quản lý các căng thẳng đảm bảo cách tiếp cận không kỳ thị16.

Khi tập trung vào những thành quả khác ngoài việc giảm cân, điều quan trọng là cần lưu ý cách sử dụng ngôn từ phù hợp khi tư vấn. Những từ như “béo” sẽ gây cảm giác tồi tệ hơn là “cân nặng không tốt” hoặc “chỉ số khối cơ thể16. Một điều quan trọng nữa là không đổ lỗi cho người bệnh và cho họ biết rằng béo phì và thừa cân là bệnh lý đa yếu tố với nguyên nhân phức tạp.

Để hỗ trợ việc thảo luận của bạn với bệnh nhân về béo phì, hãy tải xuống tài liệu 5 bước tiếp cận béo phì dưới định dạng PDF và cung cấp dịch vụ chăm sóc chất lượng cao.

Khi tập trung vào những thành quả khác ngoài việc giảm cân, điều quan trọng là cần lưu ý cách sử dụng ngôn từ phù hợp khi tư vấn. Những từ như “béo” sẽ gây cảm giác tồi tệ hơn là “cân nặng không tốt” hoặc “chỉ số khối cơ thể”16. Một điều quan trọng nữa là không đổ lỗi cho người bệnh và cho họ biết rằng béo phì và thừa cân là bệnh lý đa yếu tố với nguyên nhân phức tạp.

Để hỗ trợ việc thảo luận của bạn với bệnh nhân về béo phì, hãy tải xuống tài liệu 5 bước tiếp cận béo phì dưới định dạng PDF và cung cấp dịch vụ chăm sóc chất lượng cao.

2.Thay đổi cách tiếp cận điều trị

Điều quan trọng là phải thay đổi hoặc chuyển sang chế độ điều trị tích cực nếu cần để khắc phục tình trạng tăng cân trở lại. Cần xem xét kỹ tiền sử cân nặng và tình trạng hiện tại của mỗi bệnh nhân để xác định kế hoạch điều trị tiếp theo15.

Cần giải thích để bệnh nhân hiểu rằng với bất kỳ phương pháp giảm cân nào họ đang sử dụng thì ngăn ngừa tăng cân trở lại vẫn là nền tảng của việc quản lý cân nặng suốt đời17

  • Đánh giá việc thay đổi lối sống: trong các buổi tái khám nên đánh giá tình trạng hiện tại của bệnh nhân như kế hoạch các bữa ăn, thói quen ăn uống và hoạt động thể lực. Các phương pháp đo lường có thể được sử dụng như một phần của quá trình đánh giá này. Nếu các kế hoạch hoạt động được giám sát và thay đổi cho phù hợp sẽ giúp cải thiện các kết quả đạt được18. 

    Nếu sẵn có các xét nghiệm đánh giá về chuyển hóa thì có thể sử dụng các phương pháp này để ước tính tốc độ chuyển hóa cơ bản của người bệnh. Tuy nhiên việc này cần rất nhiều thời gian tư vấn và đòi hỏi một quy trình nghiêm ngặt19. Tập trung vào đánh giá thay đổi lối sống và theo dõi chỉ số BMI cũng như các phương pháp đo lường khác vẫn là cách tiếp cận phổ biến nhất.

  • Đánh giá nhu cầu điều trị bằng thuốc và các can thiệp khác: nếu bệnh nhân của bạn phù hợp, hãy thảo luận về các phương pháp điều trị khác ngoài thay đổi lối sống ví dụ như tiếp tục sử dụng thuốc hoặc các liệu pháp can thiệp khác. Điều trị bằng thuốc đã được chứng minh có tác dụng giảm cân và nên là một phần trong chiến lược quản lý béo phì toàn diện. Tuy nhiên các thuốc giảm cân nên được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ cùng việc thay đổi lối sống. Phẫu thuật giảm béo hỗ trợ việc giảm cân lâu dài, cải thiện các bệnh đồng mắc cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh. Phương pháp này nên được cân nhắc cho các bệnh nhân trưởng thành có BMI ≥ 40kg/m2 hoặc BMI từ 35 – 39,9 kg/m2 và có các bệnh đồng mắc mà giảm cân bằng phẫu thuật được kỳ vọng sẽ cải thiện được các rối loạn4. Điều này bao gồm những bệnh nhân đái tháo đường type 2 và các rối loạn chuyển hóa khác4.
  • Đánh giá lại các biến chứng liên quan đến cân nặng: khi quá trình giảm cân đã ổn định, tiến hành đánh giá lại các biến chứng liên quan đến cân nặng. Nếu các biến chứng này không cải thiện, nên xem xét lại mức độ tiếp cận hoặc nên sử dụng các biện pháp can thiệp đặc hiệu cho biến chứng17.
  • Để tìm hiểu thêm về các lựa chọn điều trị hiệu quả, hãy xem “Hướng dẫn của bác sỹ về liệu pháp giảm cân”của chúng tôi1. 

3.Lên lịch cho buổi tái khám tiếp theo

Đảm bảo tái khám thường xuyên với bệnh nhân của bạn để hỗ trợ họ trong quá trình giảm cân10. Sự hỗ trợ liên tục này sẽ giúp bệnh nhân duy trì được cân nặng hợp lý. 

Tần suất tư vấn thường xuyên là yếu tố quyết định việc duy trì giảm cân thành công. Có rất nhiều khuyến cáo khác nhau về tần suất các buổi tư vấn. Hướng dẫn của Hiệp hội béo phì về quản lý thừa cân và béo phì ở người trưởng thành (2013) đã đưa ra bằng chứng cho các tần suất theo dõi khác nhau21. Can thiệp toàn diện về lối sống cung cấp trung bình một đến hai buổi điều trị mỗi tháng thường mang lại hiệu quả giảm cân trung bình tốt hơn so với cách chăm sóc thông thường21. Quả thực các biện pháp can thiệp vào lối sống với cường độ cao – nghĩa là khuyến cáo người bệnh đến tư vấn hai lần một tháng trong 6 tháng đầu tiên – nhiều hơn 14 buổi tái khám trong 6 tháng thường giúp giảm cân nhiều hơn so với việc theo dõi ít thường xuyên hơn21. Tuy nhiên các tần suất thăm khám khác cũng đã được chứng minh là có hiệu quả bao gồm thăm khám hàng tuần trong tháng đầu tiên, hai lần một tháng từ tháng thứ 2 đến tháng thứ 6 và mỗi tháng một lần từ tháng thứ 7 – 1222. Các quy trình khác được sử dụng theo dõi nhiều hơn trong 6 tháng đầu và theo dõi tiếp ở các tháng 9, 12 và 1823.

Nếu không có nguồn lực cho tần suất theo dõi này thì có thể thực hiện tư vấn qua điện thoại hoặc một nền tảng trực tuyến24. Bạn cũng có thể giới thiệu bệnh nhân của mình truy cập vào trang Truth About Weight™ để biết thêm thông tin. Truth Abou Weight™ là một nguồn liệu giáo dục trực tuyến, nơi bệnh nhân của bạn có thể tìm thông tin khoa học về béo phì, nguyên nhân và các phương pháp điều trị.

Nhấp vào đây để xem truthaboutweight.global.

Các nguồn quản lý cân nặng hữu ích

Nhấn vào các nguồn dưới đây để tải xuống các tài liệu hỗ trợ bạn trong việc cung cấp các buổi tư vấn chất lượng cho các bệnh nhân béo phì.

Điều này có giá trị cho bạn không?

Những bài viết liên quan

TTT

ContentsQuản lý cân nặng y tế là gì? Tầm quan trọng của các cuộc hẹn tái khám trong quản lý cân nặng y tế. Các cuộc hẹn tái khám cung cấp sự hỗ trợ cần thiết như sau:Ba bước để có một buổi tái khám hiệu quả1. Đánh giá tiến độ duy trì cân nặng2.Thay đổi cách […]

Các hướng dẫn y tế trong liệu pháp giảm cân

Các hướng dẫn y tế trong liệu pháp giảm cân

ContentsQuản lý cân nặng y tế là gì? Tầm quan trọng của các cuộc hẹn tái khám trong quản lý cân nặng y tế. Các cuộc hẹn tái khám cung cấp sự hỗ trợ cần thiết như sau:Ba bước để có một buổi tái khám hiệu quả1. Đánh giá tiến độ duy trì cân nặng2.Thay đổi cách […]

Chẩn đoán béo phì

Chẩn đoán béo phì

ContentsQuản lý cân nặng y tế là gì? Tầm quan trọng của các cuộc hẹn tái khám trong quản lý cân nặng y tế. Các cuộc hẹn tái khám cung cấp sự hỗ trợ cần thiết như sau:Ba bước để có một buổi tái khám hiệu quả1. Đánh giá tiến độ duy trì cân nặng2.Thay đổi cách […]